Z Wikipedii
rok 1948 / MCMXLVIII
XIX wiek · XX wiek · XXI wiek
1946 « 1947 « 1948 » 1949 » 1950
[edytuj] Wydarzenia w Polsce
- 14 lutego – odbył się pierwszy mecz reprezentacji Polski w piłce siatkowej kobiet z Czechosłowacją.
- 25 lutego – powstała Powszechna Organizacja "Służba Polsce".
- 2 marca – wyrok w procesie kierownictwa Narodowych Sił Zbrojnych: ostatni dowódca, ppłk Stanisław Kasznica, oraz jego zastępca kpt. Lech Neyman skazani na śmierć i straceni (pozostali oskarżeni skazani na 7 do 15 lat więzienia).
- 8 marca – w Łodzi uruchomiono Wyższą Szkołę Filmową – „Filmówkę”.
- 10 marca – na spotkaniu przedstawiciele PPR i PPS podjęto decyzję o zjednoczeniu obu partii (z PPS w ciągu 1 roku wyrzucono ok. 250 tys., tj. około 1/3 członków sprzeciwiających się połączeniu z komunistami).
- 20 marca – utworzono Akademię Lekarską w Szczecinie, przekształconą później w Pomorską Akademię Medyczną.
- 3 kwietnia – decyzja KC PPR i CKW PPS o budowie Domu Zjednoczonej Partii Klasy Robotniczej i zbiórce funduszy na ten cel.
- 21 kwietnia – powstał klub piłkarski Pogoń Szczecin.
- 1 maja – rozpoczął się pierwszy Wyścig Pokoju.
- 5 maja – w potyczce z NKWD zginął Mieczysław Niedziński ps. Men, ostatni przywódca zorganizowanego polskiego podziemia w okolicach Grodna.
- 22 maja – Wojskowy Sąd Rejonowy w Warszawie wydał wyrok na działaczy Stronnictwa Narodowego: Tadeusz Maciński - śmierć, Marian Podymniak - dożywocie, Leon Dziubecki - dożywocie (zmarł w mokotowskim więzieniu zaledwie kilkanaście dni po ogłoszeniu wyroku).
- 25 maja – Witold Pilecki ps. Witold, został rozstrzelany w więzieniu (w latach 1940-1943 dobrowolnie uwięziony w Auschwitz przygotowywał ucieczki i informował polskie podziemie o sytuacji w obozie).
- lipiec – ludność Polski wyniosła 24 mln osób.
- 12 lipca – emigracyjny przywódca PSL Stanisław Mikołajczyk przyjęty na audiencji przez Piusa XII.
- 18 lipca – na jeziorze Gardno utopiły się 22 dziewczynki, z 15 Łódzkiej Drużyny Harcerskiej, tzw. małej piętnastki i ich opiekunka.
- 21 lipca
- 22 lipca – w Siedlcach, Bogdan Lipski ustanowił rekord Polski w biegu na 200 m wynikiem 21,8 s.
- 30 lipca – minister finansów i handlu Hilary Minc przedstawił plan kolektywizacji polskiej wsi (m.in. rolników objęto obowiązkowymi dostawami: 85% zbóż, 50% ziemniaków i 50% żywca).
- 25 sierpnia – we Wrocławiu rozpoczął sie Światowy Kongres Intelektualistów w Obronie Pokoju.
- 3 września – stanowisko sekretarza generalnego PPR objął Bolesław Bierut (Władysław Gomułka odsunięty ze stanowiska przywódcy PPR).
- 4 września – władze komunistyczne zamknęły Tygodnik Warszawski, aresztowały jego dziennikarzy.
- 5 września
- wrzesień – w Kamieńsku tłum zaatakował studentów inwentaryzujących kościoły.
- 6 listopada
- w Warszawie rozpoczął działalność Instytut Badań Literackich (propagował marksistowskie spojrzenie na problematykę historyczno-literacką całej literatury polskiej).
- wodowanie SS Sołdek - pierwszego statku wybudowanego w Polsce po wojnie.
- 12 listopada – Pius XII mianował prymasem Polski biskupa lubelskiego Stefana Wyszyńskiego.
- 19 listopada – ogłoszono wyroki w procesie przywódców PPS-Wolność-Równość-Niepodległość oskarżonych o szpiegostwo (od 2 do 10 lat więzienia otrzymali m.in. Kazimierz Pużak i Tadeusz Szturm de Sztrem).
- 5 grudnia – w dodatkowym meczu o mistrzostwo Polski w piłce nożnej Cracovia pokonała Wisłę Kraków 3:1.
- 14 grudnia – założono klub sportowy Górnik Zabrze.
- 15 grudnia – utworzenie PZPR podczas kongresu zjednoczeniowego PPS i PPR.
- 16 grudnia – ukazał się pierwszy numer Trybuny Ludu.
- 18 grudnia – uruchomiona została odbudowana po zniszczeniach wojennych latarnia morska w Niechorzu.
- 21 grudnia – na I Zjeździe PZPR Bolesław Bierut wybrany I sekretarzem partii.
- 29 grudnia – decyzja Rady Ministrów o zniesieniu od 1 stycznia 1949 kartek na artykuły pierwszej potrzeby.
- 30 grudnia – w Pałacu Sztuki w Krakowie odbyła się I Wystawa Sztuki Nowoczesnej z udziałem Jerzego Nowosielskiego i Tadeusza Kantora.
- rozpoczęto budowę Elektrowni Jaworzno II.
- powstał klub piłkarski Unia - Piła Leżajsk
[edytuj] Wydarzenia na świecie
- 4 stycznia – Birma uzyskała niepodległość (od Wielkiej Brytanii).
- 30 stycznia
- 4 lutego – Cejlon (później pod nazwą Sri Lanka) uzyskał niepodległość, stając się członkiem Wspólnoty Brytyjskiej (król Jerzy VI stał się królem Cejlonu).
- 16 lutego – Gerard Kuiper odkrył Mirandę; najmniejszego z pięciu głównych księżyców Urana.
- 25 lutego – Komuniści objęli władzę w Czechosłowacji.
- 7 marca – archipelag Dodekanez wrócił pod zarząd Grecji.
- 17 marca – Wielka Brytania, Francja, Belgia, Holandia i Luksemburg podpisały pakt brukselski - powstała Unia Zachodnia (sojusz wojskowy i gospodarczy).
- 16 kwietnia – Harry Truman podpisał ustawę opartą na planie Marshalla.
- 17 kwietnia – Amerykanin Harrison Dillard ustanowił rekord świata w biegu na 110 m ppł. wynikiem 13,6 s.
- 14 maja – proklamacja państwa Izrael; wybuch pierwszej wojny izraelsko-arabskiej.
- 22 maja – rozpoczęła się Operacja Wiosna - akcja masowych deportacji na Litwie.
- 7 czerwca – Edvard Beneš podał się do dymisji, nie godząc się na podpisanie konstytucji ustanawiającej w Czechosłowacji ustrój komunistyczny.
- 20 czerwca – w Amsterdamie, Holenderka Fanny Blankers-Koen ustanowiła rekord świata w biegu na 80 m ppł. wynikiem 11,0 s.
- 21 czerwca – Frederic Williams i Tom Kilburn z Uniwersytetu w Manchester zbudowali i opatentowali komputer.
- 24 czerwca – zawieszenie przez Związek Radziecki ruchu na szlaku kolejowym łączącym Berlin z amerykańską strefą okupacyjną w Niemczech rozpoczęło blokadę zachodnich sektorów miasta.
- 28 czerwca – uruchomiono most powietrzny do Berlina Zachodniego.
- 29 czerwca – w RPA zakazano zawierania małżeństw pomiędzy białymi i czarnymi.
- 2 lipca – w Milwaukee, Jamajczyk Herb McKenley ustanowił rekord świata w biegu na 400 m wynikiem 45,9 s.
- 29 lipca – w Londynie rozpoczęły się XV Igrzyska Olimpijskie.
- 15 sierpnia – Korea Południowa proklamowała niepodległość.
- 23 sierpnia – w Amsterdamie założono Światową Radę Kościołów.
- 4 września – abdykacja holenderskiej królowej Wilhelminy.
- 9 września – proklamowano Koreańską Republikę Ludowo-Demokratyczną.
- 24 września – powstał japoński koncern motoryzacyjny Honda.
- 6 października – trzęsienie ziemi w Turkmenistanie pochłonęło około 170 tys. ofiar.
- 29 października – izraelscy żołnierze dokonali masakry arabskiej wioski Safsaf w Galilei – zginęło 50-70 osób.
- 8 listopada – w katastrofie lotniczej nad Kanałem La Manche zginęło 8 osób, w tym sześciu zawodników reprezentacji Czechosłowacji w hokeju na lodzie.
- 12 listopada
- 10 grudnia – Zgromadzenie Ogólne Organizacji Narodów Zjednoczonych uroczyście uchwaliło Powszechną Deklarację Praw Człowieka.
- 26 grudnia – kardynał József Mindszenty został uwięziony przez węgierskie władze komunistyczne.
[edytuj] Urodzili się
- 7 stycznia – Koloman Gögh, czeski piłkarz, trener piłkarski, reprezentant Czechosłowacji, mistrz Europy (zm. 1995)
- 9 stycznia
- 22 stycznia - Ewa Kania, polska aktorka i reżyser
- 25 stycznia - Wojciech Mann, polski dziennikarz muzyczny
- 27 stycznia - Michaił Barysznikow, rosyjski tancerz
- 5 lutego
- 28 lutego - Mercedes Ruehl, amerykańska aktorka
- 1 marca - Burning Spear, jamajski muzyk
- 2 marca - Krzysztof Majchrzak, polski aktor
- 11 marca- Dominique Sanda, francuska aktorka
- 26 marca - Steven Tyler, amerykański wokalista, współzałożyciel zespołu Aerosmith
- 28 marca - Dianne Wiest, amerykańska aktorka
- 4 kwietnia - William Gibson, amerykański pisarz science fiction
- 7 kwietnia - Jerzy Grunwald, polski wokalista, instrumentalista, kompozytor i producent muzyczny
- 9 kwietnia - Siergiej Lebiediew, rosyjski wojskowy i funkcjonariusz służb specjalnych
- 11 kwietnia - Władysław Lisewski, prezydent Szczecina
- 28 kwietnia - Terry Pratchett, angielski pisarz fantasy
- 4 maja - Jerzy Tupou V, król Tonga
- 12 maja - Adam Ziemianin, polski poeta
- 21 maja - Małgorzata Łukasiewicz, polska tłumaczka literatury pięknej, krytyk literacki
- 25 maja - Klaus Meine, niemiecki piosenkarz, wokalista i frontman grupy The Scorpions
- 30 maja - Alicja Majewska, polska piosenkarka
- 31 maja
- 4 czerwca - Marek Rymuszko, literat, dziennikarz, prezes Krajowego Klubu Reportażu, red. nacz. miesięcznika "Nieznany Świat"
- 16 czerwca - Ilona Kuśmierska, wybitna aktorka i reżyser
- 21 czerwca - Andrzej Sapkowski, polski pisarz fantasy
- 29 czerwca - Ian Paice, brytyjski perkusista, członek Deep Purple
- 2 lipca - Józef Skrzek, polski muzyk rockowy
- 14 lipca - Berhaneyesus Demerew Souraphiel CM, Arcybiskup Addis Abeby
- 20 lipca - Anna Chodakowska, polska aktorka
- 30 lipca - Jean Reno, francuski aktor
- 1 sierpnia – David Gemmell, brytyjski pisarz fantasy (zm. 2006)
- 6 sierpnia - Nikołaj Awiłow, ukraiński lekkoatleta
- 14 sierpnia - Jerzy Bolesław Lewandowski, polski naukowiec, profesor zwyczajny nauk technicznych i ekonomicznych
- 20 sierpnia - Robert Plant, wokalista rockowy, członek zespołu Led Zeppelin
- 24 sierpnia - Jean-Michel Jarre, muzyk francuski
- 26 sierpnia - Bożena Dykiel, polska aktorka
- 10 września - Tony Gatlif, francuski reżyser
- 12 września - Jadwiga Rubiś, fotoreporterka, dziennikarka (zm. 2000)
- 19 września - Jeremy Irons, brytyjski aktor
- 26 września - Olivia Newton John, australijska aktorka i piosenkarka
- 29 września - Theo Jörgensmann, klarnecista niemiecki
- 7 października - Tadeusz Raszyk, polski duchowny luterański, proboszcz parafii w Poznaniu
- 15 października - Chris De Burgh, piosenkarz z Argentyny
- 17 października - Robert Jordan, amerykański pisarz fantasy (zm. 2007)
- 24 października - Marek Siudym, polski aktor
- 25 października - Glenn Tipton, brytyjski gitarzysta zespołu Judas Priest
- 28 października - Krzysztof Materna, polski aktor
- 30 października - Ilda Figueiredo, portugalska polityk
- 14 listopada – Karol, książę Walii, brytyjski następca tronu
- 21 listopada - Lonstar, polski muzyk country
- 28 listopada - Agnieszka Holland, polska reżyser filmowa
- 2 grudnia - Jan Prochyra, wybitny aktor
- 3 grudnia
- 27 grudnia - Gerard Depardieu, francuski aktor
- 24 stycznia - Józef Giaccardo, ksiądz włoski, pierwszy kapłan i pierwszy wikariusz generalny Towarzystwa Świętego Pawła. Błogosławiony Kościoła katolickiego (ur. 1896)
- 26 stycznia - John Lomax, pionier muzykologii i folklorystyki w USA (ur. 1867)
- 30 stycznia
- 11 lutego - Siergiej Eisenstein, radziecki reżyser filmowy (ur. 1898)
- 10 marca - Jan Masaryk, polityk czechosłowacki (ur. 1886)
- 31 marca - Egon Erwin Kisch, pisarz, dziennikarz i reporter pochodzenia czeskiego piszący po niemiecku (ur. 1885)
- 18 kwietnia - Wincenty Pstrowski, górnik w kopalni "Jadwiga", ogłoszony przez propagandę PRL jako pierwszy "przodownik pracy" (ur. 1904)
- 6 maja - Jan Koj, polski polityk i działacz społeczny (ur. 1888)
- 12 maja - Stanisław Kasznica, ostatni komendant Narodowych Sił Zbrojnych (stracony w więzieniu na Mokotowie) (ur. 1908)
- 25 maja - Witold Pilecki, polski wojskowy, żołnierz podziemia, organizator ruchu oporu w Auschwitz-Birkenau (ur. 1901)
- 6 czerwca - Louis Lumiere, wynalazca francuski (ur. 1862)
- 21 lipca - Arshile Gorky, malarz amerykański (ur. 1904)
- 17 sierpnia - Kazimierz Czachowski, polski krytyk i historyk literatury (ur. 1890)
- 3 września - Edvard Beneš, polityk czeski (ur. 1884)
- 10 września - Ferdynand I Koburg, car Bułgarii (ur. 1861)
- 17 września - Ruth Benedict, amerykańska uczona, antropolog (ur. 1887)
- 17 września – Folke Bernadotte, szwedzki dyplomata (ur. 1895)
- 1 października - Adolf Szyszko-Bohusz, polski architekt i konserwator (ur. 1883)
- 22 października - August Hlond, prymas Polski (ur. 1881)
- 24 października - Ferenc Lehár, węgierski kompozytor operetkowy (ur. 1870)
- 14 grudnia
- 28 grudnia
[edytuj] Zdarzenia astronomiczne
[edytuj] Nagrody Nobla
[edytuj] Zobacz też
[edytuj] Święta ruchome
|
|
Zobacz zbiór multimediów na Wikimedia Commons:
1948
|
Boni w Sejmie o solidarności pokoleń
|
Szef doradców premiera Michał Boni powiedział, że rządowi zależy na stworzeniu jak najlepszych warunków dla wzrostu dzietności, opieki nad dziećmi, nauki, wchodzenia na rynek pracy oraz funkcjonowania na rynku pracy osób powyżej 50. roku życia.
|
|
Premier Azarow poświęcił gabinet po Julii Tymoszenko
|
Nowy premier Ukrainy Mykoła Azarow ujawnił, że przed objęciem gabinetu po swej poprzedniczce Julii Tymoszenko poprosił księdza o poświęcenie pomieszczania.
|
|
"Rzeczpospolita" ma przeprosić wiceszefa ABW
|
Naczelny "Rzeczpospolitej" ma przeprosić wiceszefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego Jacka Mąkę za naruszenie jego dóbr osobistych w nierzetelnym artykule; nie musi zaś wpłacać 60 tys. zł na cel charytatywny - orzekł Sąd Okręgowy w Warszawie.
|
|
Izraelskie samoloty nad Budapesztem
|
Dwa izraelskie samoloty wojskowe, które w środę przeleciały na niskiej wysokości nad Budapesztem, nie mają nic wspólnego z zabójstwem obywatela Syrii w tym mieście tego samego dnia - zapewnił rzecznik rządu Domokos Szollar.
|
|
Prezydent broni tradycji, ale jest mało dynamiczny
|
W ocenie zdecydowanej większości Polaków (74 proc.) największym atutem Lecha Kaczyńskiego jest przywiązanie do tradycji i wartości narodowych. Badani krytycznie oceniają jednak dynamizm i energiczność działania prezydenta - wynika z badania CBOS.
|
Zimowe graffiti |
Mental Cut |
Zaproszenie |
Bluffmania |
Live 86HOME, , , , , , , , , , , , , , , ,, , ,, , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,, , , , ,, , ,, , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,, , , , , , , , , , , , , , , ,, , ,, , , , , , , , , , ,, , , , , , , , , ,, , , , , , , , , , ,, , , , , , , ,, , , , , , , , , , ,, , , , , , , , , ,, , , , , , , , , , ,, , , , ,, , ,, , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,, , , , , , , , , , ,, , , , ,, , ,, , , , , , , , , , ,, , , , , , , , , ,, , , , , , , , , , ,, , , , , , , ,, , , , , , , , , , ,, , , , , , , , , ,, , , , , , , , , , ,, , , , ,, , ,, , , , , , , , , , ,, , , , , , , , , ,