Kapitan (ranga)
Z Wikipedii
| Kapitan Wojska Lądowe |
|
| Aktualne oznaczenie stopnia | |
 naramiennik |
|
 kurtka nieprzemakalna |
|
| Oznaczenie stopnia do 1952 | |
 naramiennik |
|
| Oznaczenie stopnia przedwojenny | |
 naramiennik |
Kapitan – termin pochodzi z łac. capitaneus ("zwierzchnik"), od caput ("głowa").
- to oficerski stopień wojskowy - najwyższy z korpusu oficerów młodszych. W okresie międzywojennym był natomiast zaliczany do korpusu oficerów starszych. W Wojsku Polskim, podobnie jak w większości armii, stopień kapitana jest pomiędzy porucznikiem a majorem. Odpowiednikiem stopnia kapitana w kawalerii był rotmistrz. Obecnie w Wojsku Polskim głównym stanowiskiem dla oficera w stopniu kapitana jest dowódca kompanii, stopień kapitana przypisany jest również do takich stanowisk jak m.in.: szef sztabu batalionu, oficer sekcji sztabu pułku i brygady, oficerowie wydziałów i inne stanowiska sztabowe.
- kapitan marynarki - odpowiednik kapitana w Marynarce Wojennej
- Czwartą gwiazdę dodano pod koniec lat czterdziestych (od czasu sowietyzacji Wojska Polskiego).
- dowódca jednostki pływającej w marynarce handlowej: kapitan żeglugi wielkiej
- urzędnik państwowy zarządzający kapitanatem portu: kapitan portu
- dowódca załogi statku powietrznego (cywilnego)
- oficer Państwowej Straży Pożarnej lub
- w niektórych krajach stopień policyjny.
[edytuj] Historia
Kapitan po raz pierwszy pojawił się w XIV wieku we Francji jako dowódca rycerstwa jednego okręgu, a później we Francji i we Włoszech jako dowódca rot najemnych. Od połowy XVI wieku w Europie Zachodniej pełnił funkcję dowódcy chorągwi jazdy lub kompanii piechoty.
W Polsce kapitan pojawił się w XVI wieku jako dowódca zaciężnej roty piechoty niemieckiej lub węgierskiej, złożonej z kilku kompanii - był więc wtedy równy rangą pułkownikowi. W XVII wieku istniał w Polsce urząd kapitana wojskowego, który dowodził przyboczną strażą hetmańską.
W XVII i XVIII wieku w niemal wszystkich armiach europejskich kapitan był dowódcą kompanii piechoty lub szwadronu jazdy bądź dragonii (także w Polsce w wojskach autoramentu cudzoziemskiego). W Polsce w okresie Księstwa Warszawskiego i Królestwa Kongresowego kapitan był dowódcą szwadronu jazdy, kompanii piechoty lub baterii artylerii.
W okresie międzywojennym 1918-1939 kapitan był stopniem oficera starszego we wszystkich rodzajach sił zbrojnych (w odróżnieniu oficerów młodszych - do porucznika, i sztabowych - od majora).
Sławni polscy wojskowi w stopniu kapitana:
- Emilia Plater - powstanie listopadowe
- Kazimierz Jan Piątek ps. Herwin - dowódca I Kompanii Kadrowej, 12 sierpnia 1914 r. pierwszy wjechał do Kielc, poległ w bitwie pod Konarami (1915).
- Franciszek Dąbrowski - zastępca komendanta i faktyczny dowódca obrony Westerplatte
- Władysław Raginis - dowódca odcinka obrony w okolicach Wizny, zwanego polskimi Termopilami
- Tadeusz Semik - obrońca Węgierskiej Górki we wrześniu 1939
- Władysław Wysocki - bohater z bitwy pod Lenino
- Bolesław Zajączkowski (Polski Leonidas) - dowódca polskiego batalionu w bitwie pod Zadwórzem;
- Ignacy Gazurek - oficer 1 Samodzielnej Brygady Spadochronowej
- Władysław Łukasiuk ps. Młot - ułan 3 PSK, żołnierz AK, legendarny partyzant antykomunistyczny ziemi Podlaskiej
- Zobacz też
[edytuj] Literatura
- Mała Encyklopedia Wojskowa, 1967, Wydanie I
|
|||||||||||
| Premier do opozycji: Wyginiecie jak dinozaury |
|
Premier Donald Tusk zaapelował do opozycyjnych klubów PiS i SLD o współpracę w najważniejszych dla Polaków sprawach, m.in. przy ograniczaniu deficytu budżetowego. - Razem możemy wygrać więcej, jeśli tego nie zrozumiecie, wyginiecie jak dinozaury - powiedział.
|
| Estonia: Wznowiono wyciąganie samolotu z jeziora |
|
Estońscy ratownicy wznowili przed południem próby wyciągnięcia z jeziora polskiego samolotu transportowego An-26, który w przeddzień lądował awaryjnie na zamarzniętym jeziorze Ulemiste w pobliżu lotniska w Tallinie - podała agencja RIA-Nowosti.
|
| PSL wskaże w sobotę kandydata partii na prezydenta |
|
Jutro odbędzie się konwencja wyborcza PSL, która ma wyłonić kandydata partii na prezydenta. Wszystko wskazuje na to, że o fotel głowy państwa będzie walczył obecny wicepremier i szef Stronnictwa Waldemar Pawlak.
|
| Wałęsa: Książka Zyzaka powinna zostać zmielona |
|
Lech Wałęsa powiedział, że opowiadająca o nim książka Pawła Zyzaka powinna zostać "w całości zmielona". B. prezydent przyznał przy tym, że nie spodziewał się pozytywnego dla siebie i córki wyroku w tej sprawie.
|
| Sejm: Tusk o zrealizowanych obietnicach rządu |
|
Wyprowadzenie polskich wojsk z Iraku, zniesienie przymusowego poboru do wojska, rozpoczęcie działań na rzecz uzawodowienia armii, Orliki - to według premiera Donalda Tuska zobowiązania, które rząd zrealizował.
|