Kolaboracja
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Kolaboracja (łac. ko - przedrostek oznaczający "razem, wspólnie" + łac. laborare - "pracować") - współpraca z nieprzyjacielem, okupantem; kolaborant, kolaboracjonista - współpracujący z wrogiem, zaborcą.
Pierwotnie "kolaboracja" oznaczała każdą współpracę. Obecne znaczenie tego terminu pojawiło się w okresie II wojny światowej. Określano nim wówczas konkretne działania jednostek, które czerpały korzyści z nowej sytuacji, jaką stwarzały zwycięstwa militarne III Rzeszy. Zabarwienie emocjonalne tego terminu było zdecydowanie negatywne i praktycznie stawiano znak równości między kolaboracją i zdradą narodową. Synonimem takiej postawy podczas wojny stał się Vidkun Quisling, przywódca norweskiej partii Nasjonal Samling (Zjednoczenie Narodowe). Stopniowo historycy zaczęli jednak dążyć do pozbawienia terminu "kolaboracja" odniesień ideologicznych i związanych z II wojną światową. Kolaboracją zaczęto nazywać zbiór zachowań społecznych, pokazujących zbiorową uległość podbitego społeczeństwa wobec niemal każdego rodzaju represji.
Pojęcie to jest używane zwłaszcza w odniesieniu do współpracy z hitlerowcami w czasie II wojny światowej, choć przez niektóre środowiska polityczne bywa ono rozszerzane także na inne okresy historyczne (np. współpraca z okupantami radzieckimi po 17 września 1939, zaborcami w XIX w., itp.). Ocena kolaboracji budzi z reguły duże dyskusje oraz kontrowersje i często bywa narzędziem gry politycznej, nie zawsze opartej na źródłowych badaniach historycznych, z uwzględnieniem obiektywnych okoliczności i całokształtu zdarzeń.
Spis treści |
[edytuj] Stan prawny w Polsce[1]
W Polsce kolaboracja z okupantem została uznana za przestępstwo na podstawie Dekretu PKWN z dnia 31 sierpnia 1944 r. o wymiarze kary dla faszystowsko-hitlerowskich zbrodniarzy winnych zabójstwa i znęcania się nad ludnością cywilną i jeńcami oraz dla zdrajców Narodu Polskiego (Dz. U. Nr . 4 poz. 16)[2], przy czym w dekrecie uznano za przestępstwo kolaborację z Niemcami.
W myśl dekretu z 31 sierpnia 1944 roku za czynu podlegające karze zostały uznane czyny polegające na:
- udział w zabójstwach osób cywilnych i jeńców wojennych
- pomoc przy zatrzymywaniu osób lub ich prześladowaniu przez władze okupacyjne (z wyłączeniem ścigania sprawców przestępstw pospolitych)
- wymuszania od osób poszukiwanych przez władze okupacyjne lub ich rodzin korzyści (szmalcownictwo).
W dniu 10 grudnia 1946 roku dekret o ściganiu sprawców kolaboracji został zmieniony na podstawie Dekret Rady Ministrów z dnia 10 grudnia 1946 r. o zmianie dekretu z dnia 31 sierpnia 1944 r. o wymiarze kary dla faszystowsko-hitlerowskich zbrodniarzy winnych zabójstwa i znęcania się nad ludnością cywilną i jeńcami oraz dla zdrajców Narodu Polskiego (Dz. U. z 1946 r. Nr 69, poz. 376)[3], który rozszerzył zarówno stronę podmiotową, obejmując również ściganiem współprace z państwami sprzymierzonymi z Niemcami w czasie II wojny światowej.
W myśl dekretu z 10 grudnia 1946 roku za czynu polegające karze zostały dodatkowo uznane czyny polegające na:
- pomoc w działaniach okupanta na szkodę Państwa Polskiego, obywateli polskich a także polskich podmiotów prawnych
- udział w organizacjach przestępczych[4] utworzonych lub uznanych przez władze okupacyjne oraz w zrzeszeniach politycznych popierających politykę okupanta.
W dniu 22 kwietnia 1964 roku wydano Ustawa w sprawie wstrzymania biegu przedawnienia w stosunku do sprawców najcięższych zbrodni hitlerowskich popełnionych w okresie drugiej wojny światowej (Dz. U. Nr 15 poz. 86)[5], który wstrzymał bieg przedawnienia czynów opisanych w dekrecie z 10 grudnia 1946 roku, o ile nie wszczęto postępowania z powodu nieujawnienia lub nieujęcia sprawców oraz niewydania sprawcy przebywającego za granicą. Wydanie tej ustawy spowodowało, że sprawy o kolaborację nie ulegają przedawnieniu. Co zostało kolejno potwierdzone w przepisach wprowadzających kolejne kodeksy karne, w tym ostatnia Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Przepisy wprowadzające Kodeks karny art. 4 pkt. 2[6].
W myśl ustawy z 18 grudnia 1998 roku o Instytucie Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu[7] ściganiem przestępstw kolaboracji zajmuje się Główna Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu IPN-u.
Wbrew przekonaniom niektórych środowisk współpraca z okupantem radzieckim na Kresach Wschodnich II RP w latach 1939 – 1941 nie jest przestępstwem w rozumieniu prawa karnego, chyba że czyny te stanowią zbrodnię komunistyczną w rozumieniu ustawy o IPN-ie lub stanowiły przestępstwo określone w Kodeksie karnym z 11 lipca 1932 roku.
[edytuj] Zobacz też
- Kolaboracja pod okupacją niemiecką podczas II wojny światowej
- Kolaboracja pod okupacją włoską podczas II wojny światowej
- Kolaboracja pod okupacją japońską podczas II wojny światowej
- Kolaboracja pod okupacją sowiecką podczas II wojny światowej
[edytuj] Inne
- niektóre cudzoziemskie oddziały Waffen-SS
- gen. Andriej Własow i Rosyjska Armia Wyzwoleńcza
Przypisy
- ↑ Stan na dzień 1 marca 2009
- ↑ Tekst dekretu (Dz. U. z 1944 r. Nr 4, poz. 16)
- ↑ Tekst dekretu (Dz. U. z 1946 r. Nr 69, poz. 376)
- ↑ Za takie organizację uznano SS, NSDAP, Gestapo, SD
- ↑ Tekst ustawy (Dz. U. z 1964 r. Nr 15, poz. 86)
- ↑ Tekst ustawy (Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 554)
- ↑ Tekst ustawy (Dz. U. z 1998 r. Nr 155, poz. 1016)
| Tyle samo zwolenników, co przeciwników rządu |
|
W Polsce jest tyle samo zwolenników, co przeciwników rządu. Donald Tusk jest oceniany lepiej niż kierowany przez niego rząd. Ponad połowa Polaków uważa, że Bronisław Komorowski będzie dobrym prezydentem - wynika z lipcowego sondażu TNS OBOP.
|
| Iran: Przemycane z Zachodu papierosy są skażone |
|
Papierosy przemycane do Iranu są skażone świńską krwią i materiałami jądrowymi - twierdzi irański urzędnik, Mohammad Reza Madani z Towarzystwa Walki z Paleniem, który utrzymuje, że jest to część zmowy Zachodu przeciw jego krajowi.
|
| Dowódca GROM podał się do dymisji |
|
Dowódca GROM płk Dariusz Zawadka złożył wypowiedzenie stosunku służbowego z końcem sierpnia - potwierdzili dziennikarze w kliku niezależnych źródłach w wojsku.
|
| "Dzieciobójczynie nie są potworami" |
|
Wbrew potocznej opinii matki, które zabijają swoje noworodki po urodzeniu nie są "potworami", tylko zwykle kobietami, które uparcie wypierają ze świadomości swoją ciążę - twierdzą specjaliści we francuskich mediach.
|
| Sąd zakończył rozpoznawanie protestów wyborczych |
|
Sąd Najwyższy rozpoznał wszystkie protesty wyborcze, które wpłynęły w związku z wyborami prezydenckimi. Spośród 378 protestów, w 14 przypadkach sąd wyraził opinię, że zarzuty są zasadne, jednak uznał, że naruszenie procedury wyborczej nie miało wpływu na wynik wyborów.
|