Tadeusz Fijewski
| Tadeusz Fijewski | |
 |
|
| Data i miejsce urodzenia |
14 lipca 1911 Warszawa,  Imperium Rosyjskie |
| Data i miejsce śmierci |
12 listopada 1978 Warszawa,  Polska |
| Zawód | aktor |
| Małżonek (ka) | Helena Makowska-Fijewska (do jego śmierci) |
| Odznaczenia | |
   |
|
 Galeria zdjęć w Wikimedia Commons |
|
| Profil w bazie IMDb | |
| Profil w bazie filmpolski.pl | |
| Profil w bazie e-teatr.pl | |
| Profil w bazie Filmweb.pl | |
| Profil w bazie Stopklatka.pl | |
Tadeusz Fijewski (ur. 14 lipca 1911 w Warszawie, zm. 12 listopada 1978 tamże) – wybitny polski aktor teatralny, filmowy i telewizyjny oraz radiowy.
Spis treści |
[edytuj] Życiorys
Urodził się i wychował na warszawskim Powiślu; miał dziesięcioro rodzeństwa, a w domu panowała bieda. Był synem Wacława (malarza pokojowego) i Marianny z Lubańskich (pochodził z robotniczego Powiśla, rodzina Fijewskich nie mogła więc legitymować się tradycjami artystycznymi. Niemniej, zarówno siostra Barbara Fijewska, jak i brat Włodzimierz Fijewski także związali swoje losy z teatrem).
Zadebiutował w 1921 jako statysta w Chorym z urojenia Moliera, w Teatrze Polskim w Warszawie, kierowanym przez jego założyciela Arnolda Szyfmana. Aktorem Teatru Polskiego był następnie aż do śmierci w 1978. Po debiucie występował w spektaklach amatorskich i przedstawieniach dla dzieci, a od 1927 również w filmie. Na ekranie zadebiutował jako szesnastoletni laureat konkursu zorganizowanego przez dziennik "ABC" w filmie Zew morza w reż. Henryka Szaro, wcielając się w rolę dziesięcioletniego Stacha.
W 1927, po nieudanym podejściu do aktorskiego egzaminu eksternistycznego, podjął przerwaną naukę w gimnazjum, nadal występując na scenie i w filmach. W 1936 ukończył Państwowy Instytut Sztuki Teatralnej w Warszawie. Po studiach aktorskich grał w objazdowym Teatrze dla Dzieci "Płomyku" i "Płomyczku". Do września 1939 był związany ponadto z warszawskimi scenami Teatru Malickiej i Teatru Ateneum oraz teatrem w Sosnowcu.
Po wybuchu II wojny światowej zgłosił się do Wojska Polskiego, ale do służby nie został powołany. W czasie wojny był więźniem obozów koncentracyjnych Oranienburg i Dachau. Po uwolnieniu z obozów w 1941 pracował w warszawskich barach, współpracował z AK. Uczestniczył w powstaniu warszawskim, a po jego upadku był więziony w obozach jenieckich na terenie III Rzeszy. Po wyjściu na wolność był aktorem teatru powstańczego BIiP AK (1944) Leona Schillera oraz członkiem zespołu estradowego stworzonego przez Kazimierza Krukowskiego, który występował w polskich obozach na terenie okupowanych Niemiec.
W 1945 powrócił do Polski. Występował na deskach teatrów w Toruniu, Łodzi i Warszawie. Aktor teatrów warszawskich: Nowego (1947–1949), Narodowego (1949–1954), Współczesnego (1954–1968) i Polskiego (1968–1978).
Wystąpił w ponad 50 filmach. Występował w radiowej powieści Matysiakowie oraz w radiowym Teatrze Eterek Jeremiego Przybory w roli Mundzia, syna wdowy Eufemii, granej przez Irenę Kwiatkowską.
W pamięci widzów pozostaje jako Rzecki w Lalce Wojciecha Hasa oraz Kuba w Chłopach Jana Rybkowskiego i stary Czereśniak w serialu telewizyjnym Czterej pancerni i pies w reż. Konrada Nałęckiego.
Jego żoną była Helena Makowska-Fijewska. Został pochowany wraz z żoną w Alei Zasłużonych na Cmentarzu Powązkowskim w Warszawie[1].
Skwer znajdujący się u zbiegu ulicy Topiel i ulicy Zajęczej na Powiślu w Dzielnicy Śródmieście m.st. Warszawy nosi imię rodzeństwa Tadeusza, Marii, Barbary i Włodzimierza Fijewskich[2]. Imieniem Tadeusza Fijewskiego nazwano również ulicę w Katowicach:
[edytuj] Role teatralne (wybór)
- Sezon 1945/46 – Teatr Ziemi Pomorskiej w Toruniu (dyr. Wilam Horzyca)
- • Sen nocy letniej Williama Szekspira – Dudka
- • Major Barbara – Adolf Ciusins
- • Szczęśliwe dni – Bernard Gassin
- Sezon 1946/47 – Teatr Wojska Polskiego w Łodzi (dyr. Leon Schiller)
- Sezon 1947/48 i 1948/49 – Teatr Nowy w Warszawie (dyr. Marian Meller)
- • Wesele Figara Pierre'a de Beaumarchaisa – Don Guzman Gąska (1947)
- • Rewizor Nikołaja Gogola – Piotr Iwanowicz Bobczyński (1947)
- • Słomkowy kapelusz Eugene'a Labiche'a – Bobin (1948)
- • Zemsta nietoperza Johanna Straussa – Książę Gigi (1949)
- Sezon 1949/50 – 1955/56 – Teatr Narodowy w Warszawie
- • Jegor Bałyczow i inni Maksyma Gorkiego w reż. Władysława Krasnowieckiego (1949)
- • Sułkowski Stefana Żeromskiego – Zalesiak (1951)
- • Rewizor Nikołaja Gogola – Chlestakow (1952)
- • Bobrowe futro Gerharta Hauptmanna – Krueger (1953)
- • Niemcy Leona Kruczkowskiego – Juryś (1955)
- Sezon 1954/55 – 1967/68 – Teatr Współczesny w Warszawie
- • Czekając na Godota Samuela Becketta – Gogo (1957)
- • Historia fryzjera Vasco Georges'a Schehade'a – Cezar (1961)
- • Kariera Artura Ui Bertolta Brechta – Fish (1962)
- • Trzy siostry Antona Czechowa – Fierapont (1963)
- • Dożywocie Aleksandra Fredry – Twardosz (1963)
- • Androkles i lew George'a Bernarda Shawa – Androkles (1964)
- • Tango Sławomira Mrożka – Wuj Eugeniusz (1965)
- • Dwa teatry Jerzego Szaniawskiego – Ojciec (1968)
- Sezon 1968/69 – 1977/78 – Teatr Polski w Warszawie
- • Martwe dusze Nikołaja Gogola – Pluszkin (1969)
- • Szkoła żon Wojciecha Bogusławskiego – Anzelm (1969)
- • Intryga i miłość Friedricha Schillera – Miller (1969)
- • Cymbelin Williama Szekspira – Cymbelin (1970)
- • Chłopcy Stanisława Grochowiaka – Kalmita (1970)
- • Pan Benet Aleksandra Fredry – Pan Benet (1975)
- • Pigmalion George'a Bernarda Shawa – Alfred Doolittle (1975)
- • Maria Stuart Friedrich Schiller – George Talbot (1976)
[edytuj] Filmografia
Filmy (lata 1927–1939)
- Zew morza (1927) – Stach w wieku dziecięcym
- Przedwiośnie (1928, film nie zachował się do dnia dzisiejszego)
- Dzikuska (1928, film nie zachował się do dnia dzisiejszego)
- Kropka nad i (1928) – chłopiec sierota
- Ponad śnieg (1929) – Felek
- Pod banderą miłości (1929, film nie zachował się do dnia dzisiejszego) – kadet szkoły morskiej
- Mocny człowiek (1929)
- Uroda życia (1930) – uczeń
- Legion ulicy (1932) – Władek
- 10% dla mnie (1933) – boy hotelowy
- Prokurator Alicja Horn (1933) – gazeciarz
- Córka generała Pankratowa (1934) – skazany rewolucjonista
- Młody las (1934) – uczeń
- Nie miała baba kłopotu (1935)
- Dwie Joasie (1935) – goniec Antoś
- Tajemnica panny Brinx (1936) – steward
- Znachor (1937) – doktor Pawlicki
- Trójka hultajska (1937) – najstarszy syn Wyciora
- Florian (1938) – Gaweł, wnuk Wereszczyńskiego
- Paweł i Gaweł (1938) – Stefek, pracownik Pawła
- Kłamstwo Krystyny (1939) – goniec
Filmy (po 1945)
- W chłopskie ręce (1946) – Józiek, pomocnik Witolda Patyka
- Ulica Graniczna (1948) – Bronek Cieplikowski i fryzjer strzygący Kuśmiraka (2. role)
- Trudna miłość (1953) – Biedronka
- Pod gwiazdą frygijską (1954) – dorożkarz
- Pokolenie (1954) – niemiecki wartownik w tartaku
- Nikodem Dyzma (1956) – nadinspektor Jarec
- Kapelusz pana Anatola (1957) – Anatol Ryszard Kowalski, kasjer w PZU
- Pętla (1957) – Władek, alkoholik w barze "Pod Orłem"
- Kalosze szczęścia (1958) – Hipek Michalak, pomocnik fotografa
- Pan Anatol szuka miliona (1958) – Anatol Kowalski, kasjer
- Żołnierz królowej Madagaskaru (1958) – Saturnin Mazurkiewicz
- Inspekcja pana Anatola (1959) – Anatol Kowalski
- Złoto (1961) – Edzio, puzonista
- Czarne skrzydła (1962) – Falkiewicz, geometra
- Dom bez okien (1962) – clown Jankowski
- Pierwszy dzień wolności (1964) – doktor Rhode, ojciec Ingi, Luzzi i Lorchen
- Człowiek z kwiatem w ustach (1965) – spóźniony letnik
- Lenin w Polsce (1965) – pisarz więzienny w Nowym Targu
- Trzy kroki po ziemi (1965) – Notabl Majchrowski (w noweli Dzień urodzin)
- Katarynka (1967) – pan Tomasz
- Ojciec (1967) – Hipolit Dymek, woźnica
- Lalka (1968) – Ignacy Rzecki
- Pokój nr 618 (1969)
- Księżyc (1969) – Pietruchow
- Kamizelka (1971) – doktor
- Na przełaj (1971) – ojciec
- Chłopi (1973) – Kuba Socha, parobek Macieja Boryny (cz. 1. Boryna)
- Wiosna panie sierżancie (1974) – Wyderko
- Kazimierz Wielki (1975) – Nanker, biskup krakowski i wrocławski
- Noce i dnie (1975) – Łuczak, chłop w Serbinowie
- Pełnia (1979) – dziadek Foton (ostatnia rola Fijewskiego, produkcje filmu zakończono już po Jego śmierci)
Seriale telewizyjne
- Czterej pancerni i pies (1965–1969) – stary Czereśniak, ojciec Tomka (odc. 2. Psi pazur, odc. 9. Zamiana i odc. 21. Dom)
- Chłopi (1971–1972) – Kuba Socha, parobek Macieja Boryny (odc. 1. Boryna, odc. 2. Jarmark, odc. 3. Zrękowiny i od. 4. Wesele)
- Noce i dnie (1977) – Łuczak, chłop w Serbinowie (odc. 2. Piotruś i Teresa, odc. 3. Babcia, odc. 4. Wieczne zmartwienia, odc. 6. Miłość, odc. 7. Wiatr w oczy i odc. 10. Rodzimy się, umieramy, a życia wciąż wystarcza...)
[edytuj] Odznaczenia i nagrody
- Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (1959)
- Order Sztandaru Pracy II klasy (1970)
- Odznaka 1000-lecia Państwa Polskiego (1967)
- Nagroda Komitetu do Spraw Radia i Telewizji za rolę Wojciecha Grzelaka w radiowej powieści Matysiakowie (1958)
- Nagroda Ministra Kultury i Sztuki I stopnia za całokształt pracy aktorskiej w teatrze i w filmie (1967)
- "Złoty Ekran" – nagroda tygodnika "Ekran" za rolę Hipolita Dymka w filmie Ojciec w reż. Jerzego Hoffmana (1968)
- Nagroda na VII Miedzynarodowym Festiwalu Filmowym w Panamie za rolę Ignacego Rzeckiego w filmie Lalka w reż. Wojciecha Hasa (1969)
- Nagroda na XII Festiwalu Polskich Sztuk Współczesnych we Wrocławiu za rolę Kalmity w spektaklu Chłopcy Stanisława Grochowiaka w Teatrze Polskim w Warszawie (1971)
Przypisy
- ↑ Cmentarz Powązkowski w Warszawie. Zwiedzanie. Aleja Zasłużonych. 62. [dostęp 6 kwietnia 2010]
- ↑ Skwer Tadeusza, Marii, Barbary, W. Fijewskich [dostęp 6 kwietnia 2010]
[edytuj] Bibliografia
- S. Mrozińska, Teatr wśród ruin Warszawy: wspomnienia i dokumenty z lat 1944–1945, Warszawa, 1958
- K. Gawlik, Twarze teatru, Wrocław, 1963
- O. Budrewicz, My z Warszawy, Warszawa, 1976
- Teczka osob. T.F. [w:] Archiwum ZASP – Dział Dokumentacji Teatralnej
- M. Czanerle, Panie i panowie teatru, Kraków, 1977
- Z. Wilski, Polskie szkolnictwo teatralne: 1811–1944, Wrocław, 1978
- M. Fik, Trzydzieści pięć sezonów: Teatry dramatyczne w Polsce w latach 1944–1979, Warszawa, 1981
| Tyle samo zwolenników, co przeciwników rządu |
|
W Polsce jest tyle samo zwolenników, co przeciwników rządu. Donald Tusk jest oceniany lepiej niż kierowany przez niego rząd. Ponad połowa Polaków uważa, że Bronisław Komorowski będzie dobrym prezydentem - wynika z lipcowego sondażu TNS OBOP.
|
| Iran: Przemycane z Zachodu papierosy są skażone |
|
Papierosy przemycane do Iranu są skażone świńską krwią i materiałami jądrowymi - twierdzi irański urzędnik, Mohammad Reza Madani z Towarzystwa Walki z Paleniem, który utrzymuje, że jest to część zmowy Zachodu przeciw jego krajowi.
|
| Dowódca GROM podał się do dymisji |
|
Dowódca GROM płk Dariusz Zawadka złożył wypowiedzenie stosunku służbowego z końcem sierpnia - potwierdzili dziennikarze w kliku niezależnych źródłach w wojsku.
|
| "Dzieciobójczynie nie są potworami" |
|
Wbrew potocznej opinii matki, które zabijają swoje noworodki po urodzeniu nie są "potworami", tylko zwykle kobietami, które uparcie wypierają ze świadomości swoją ciążę - twierdzą specjaliści we francuskich mediach.
|
| Sąd zakończył rozpoznawanie protestów wyborczych |
|
Sąd Najwyższy rozpoznał wszystkie protesty wyborcze, które wpłynęły w związku z wyborami prezydenckimi. Spośród 378 protestów, w 14 przypadkach sąd wyraził opinię, że zarzuty są zasadne, jednak uznał, że naruszenie procedury wyborczej nie miało wpływu na wynik wyborów.
|